Laboratorija za jonizirajuće zračenje

Laboratorija za jonizirajuće zračenje

11.1.2019

Laboratorija za jonizirajuće zračenje – Sekundarna Standardna Dozimetrijska Laboratoriju (SSDL) Instituta za mjeriteljstvo Bosne i Hercegovine

Opšte informacije

Laboratorija za jonizirajuće zračenje ili Sekundarna Standardna Dozimetrijska Laboratorija je kalibraciona laboratorija sekundarnog standarda koja se bavi realizacijom i očuvanjem nacionalnih etalona Gy (Grej) i Sv (Sivert) za gama i X zračenje u državi, naučnoistraživačkom djelatnošću i kalibracijom dozimetara u oblasti zaštite od zračenja i dijagnostičkoj radiologiji.

 Za obavljanje navedenih djelatnosti SSDL u svojim prostorijama posjeduje zatvoreni izvor gama zračenja (Cs 137) i generatorski izvor X zračenja, tj. kalibracioni rendgen aparat (40kV-320kV). Osim u kalibracione svrhe, ovi izvori se takođe mogu koristiti za iradijacije sa vrlo preciznim vrijednostima doza / brzina doza u istraživačke svrhe.

Koncept dizajna laboratorije zasniva se na zahtjevu IAEA (Međunarodne agencije za atomsku energiju) za ovu vrstu laboratorije.

Prikaz izgleda laboratorije:


Sekundarni standardi laboratorije su bazirani na 2 sferične jonizacione komore zapremine 1000 cm3 i 10000 cm3 (LS-01 i LS-10) koje su dizajnirane od strane njemačke kompanije PTW. Energetski odgovor obje komore je optimizovan za mjerenja kerme u zraku Kair, dok se izlazni signal mjeri pomoću elektrometra UnidosWebline. Sljedivost navedenog referentnog mjernog sistema SSDL je obezbjeđen preko IAEA.


Aktivnosti laboratorije za jonizirajuće zračenje:

 U okviru svojih trenutnih mjernih mogućnosti i u skladu sa važećim standardima, SSDL je osposobljena za kalibracije dozimetara ( personalni (pasivni i aktivni) dozimetri, ambijentalni dozimetri, jonizacijske komore, odnosno svi relevantni detektori gama i X zračenja) u sledećim veličinama sa pripadajućim mjernim opsezima:

-              Kerma u zraku i brzina kerme u zraku; (0,01 mGy/h – 26,21 mGy/h)

-              Ambijentalni dozni ekvivalent i brzina H* (10); (0,01 mSv/h – 31,45 mSv/h)

-              Personalni dozni ekvivalent i brzina Hp (10) i Hp (0,07) ;

-              Personalni dozni ekvivalent i brzina Hp (0,07) ;


Učešće u međulaboratorijskim poređenjima:

-          Bilateralna interkomparacija sa IAEA: COMPARISON OF AIR KERMA MEASUREMENT STANDARDS FOR RADIATION PROTECTION

-         Na bazi uspješno realizovane interkomparacije za kermu u zraku sa IAEA (rezultati objavljeni 26.09.2018.g.), IMBIH SSDL je postala punopravna članica IAEA/WHO SSDL mreže zvanično od 01.12.2018.godine.

-           Kroz ovo članstvo IMBIH SSDL je ostvario pravo na:

  • Besplatne kalibracije za dozimetrijske veličine
  • Učešće u projektima tehničke saradnje sa IAEA, što podrazumijeva podršku u vidu opreme kao i relevantne obuke za osoblje;
  • Bilateralne interkomparacije sa IAEA SSDL kao i redovne audite doze.

Učešće u međunarodnim projektima:

SSDL kontinuirano radi na dokazivanju i proširenju svoje kompetencije uz nabavku nove mjerne opreme i usavršavanjem ekspertize osoblja. Laboratorija aktivno učestvuje u evropskim istraživačkim mjeriteljskim projektima EMPIR kao i niz projekata tehničke saradnje:

-          EURAMET EMPIR 17RPT01 DOSEtrace projekat ˝Research capabilities for radiation protection dosimeters˝ - Istraživačke mogućnosti dozimetara iz zaštite od zračenja, koji koordinira IMBIH i učestvuje u skoro svim aktivnostima projekta koji ima za cilj poboljšanje SI sljedivosti za mjerenja operativnih veličina koje se koriste u zaštiti od zračenja

 

-          IAEA projekat tehničke saradnje TC BOH9009  ˝Sustaining an Integrated Management System and Capabilities in the Regulatory Body and Strengthening Capabilities of the Dosimetry Laboratory˝ koji je počeo u  2018 g. a ima za cilj da obezbjedi potrebnu opemu za kalibracije u rendgenskim N-kvalitetima i usavrašavanje ekspertize osoblja.

 

-          ČMI: SSDL učestvuje u bilateralnom projektu sa češkim institutom ČMI ˝Proširenje kapaciteta i usluga Instituta za mjeriteljstvo BiH II˝

-          PTB: SSDL učestvuje u bilateralnom projektu sa njemačkim nacionalnim mjeriteljskim institutom

 

KONTAKT:

INSTITUT ZA MJERITELJSTVO BIH

tel  : ++387(0)33/568-928 (Sarajevo)

tel: ++387(0)51/307-470 (Banja Luka)

fax : ++387(0)33/568-909