Laboratorija za temperaturu i vlažnost

Laboratorija za temperaturu i vlažnost

17.1.2019

Osnovni zadatak laboratorije za temperaturu i vlažnost je realizacija  jedinice temperature i internacionalne temperaturne skale ITS-90, diseminacija sljedivosti u mjerenju temperature i vlažnosti, te pružanje usluga kalibracije mjerila temperature i vlažnosti.

TEMPERATURA

Laboratorija pruža usluge kalibracije kontaktnih mjerila temperature na primarnom i sekundarnom nivou.

Na primarnom nivou, laboratorija nudi kalibraciju na temperaturnim fiksnim tačkama u opsegu od -38.8344˚C do 961.78˚C, i to na sljedećim fiksnim tačkama:

-           živa ...........................-38.8344 ˚C

-           voda..............................0.0100 ˚C

-           galijum.........................29.7646 ˚C

-           kalaj............................231.9280 ˚C

-           cink.............................419.5270 ˚C

-           aluminijum....................660.3230 ˚C

-           srebro...........................961.78 ˚C

Slika 1: Izgled Al, Zn metalne fiksne tačke i trojne tačke vode

Slika 2: Trojna tačke vode u kupatila za održavanje i SPRT

Na sekundarnom nivou, laboratorija nudi kalibraciju senzora i mjerila temperature metodom poređenja u opsegu -40˚C do 1300˚C. Kalibracija poređenjem se radi u tečnim kupkama do temperature 250°C, te u suhim kalibratorima i pećima do temperature 1300°C.

Slika 3: Uljno kupatilo

Slika 4: Carbolite peć

Slika 5: Most F900

Svoje usluge laboratorija nudi u skladu sa sistemom upravljanja kvalitetetom prema zahtjevima standarda EN ISO/IEC 17025.

Mjerne i kalibracione mogućnosti laboratorije su potvrđene kod Međunarodnog  biro za mjere i utege (BIPM) za kalibraciju otporničkih, digitalnih i staklenih termometara u opsegu od -40˚C do 250˚C.

Za druge opsege i idruge vrste mjerila postupci provjere i upisa mjernih mogućnosti su u toku.

Aktuelni izvod iz baze BIPM-a za kalibracione i mjerne mogućnosti moguće je vidjeti na linku:

https://kcdb.bipm.org/appendixC/T/BA/T_BA.pdf


VLAŽNOST

Slika 6: Laboratorija za vlažnost

Laboratorija nudi usluge kalibracije na primarnom i sekundarnom nivou.

Na primarnom nivou nudimo uslugu kalibracije mjerila i senzora tačke rosišta u opsegu -40˚C do 20˚C, sa mjernim nesigurnostima do 0,11K.

Na sekundarnom nivou nudimo usluge kalibracije senzora i mjerila relativne vlažnosti zraka u opsegu 10%rh do 95%rh na temperaturama od 20 °C to 24 °C sa mjernim nesigurnostima do 2,3%rh.

Mjerne i kalibracione mogućnosti laboratorije su potvrđene kod Međunarodnog biro za mjere i utege (BIPM) za gore navedene opsege i mjerne nesigurnosti.

https://kcdb.bipm.org/appendixC/T/BA/T_BA.pdf

 

UČEŠĆE U MEĐUNARODNIM INTERKOMPARACIJAMA

U cilju dokazivanja i proširenja mjernih mogućnosti laboratorija je učestvovala u nizu međunarodnih međulaboratorijskih poređenja:

-Kalibracija standardnih platinskih otporničkih termometara metodom poređenja od -80 °C do 300 °C - EURAMET Projekat N° 1251: IPA 2011 PT T1

-Kalibracija standardnih platinskih otporničkih termometara metodom poređenja od -40 °C do 230 °C - EURAMET Projekat N° 1338

-Kalibracija termoparova metodom poređenja na temperaturama od 0 °C do 1100 °C – EURAMET projekat 1358

- Trojna tačka vode – EURAMET projekat 1357

-Kalibracija Platina/Paladijum termoparova do 1500 °C - EURAMET projekat 1268

-Realizacija tačke rosišta na temperaturama od -40°C do 20°C - EURAMET projekat 1382

-Kalibracija SPRT termometara prema ITS-90 na fiksnim tačkama od Ar TP do Zn FP - EURAMET.T-K9

-Kalibracija platinskih otporničkih termometara metodom poređenja od -40 °C do 420 °- COOMET projekat № 642/MD/14

 

UČEŠĆE U MEĐUNARODNIM ISTRAŽIVAČKIM  PROJEKTIMA

Mjeritelji i istraživači Laboratorije za temperaturu i vlažnost su učestvovali u sljedećim međunarodnim istraživačkim EMRP/EMPIR projektima:

-           EMRP SIB10 NOTED, Novel techniques for traceable temperature dissemination (Nove tehnike za sljedivu temperaturnu diseminaciju)

-           EMRP ENV07 MeteoMet, Metrology for pressure, temperature, humidity and airspeed in the atmosphere (Mjeriteljstvo za pritisak, temperaturu, vlažnost i brzinu zraka u atmosferi)

-           EMRP ENV58 MeteoMet2, Metrology for essential climate variables (Mjeriteljstvo osnovnih klimatskih varijabli)

-           EMPIR 14RPT05 Eura-Thermal, Developing traceable capabilities in thermal metrology          (Razvoj sljedivosti u mjeriteljstvu u oblasti temperature)

-           EMPIR 15RPT03-HUMEA, Expansion of European research capabilities in humidity measurement (Proširenje evropskih istraživačkih mogućnosti u mjerenju vlažnosti)

-    EMPIR 18RPT02 MetForTC, Traceable measurement capabilities for monitoring thermocouple performance (Sljedive mjerne mogućnosti za praćenje performansi termoparova)

KONTAKT:

INSTITUT ZA MJERITELJSTVO BiH

Laboratorija za temperaturu i vlažnost

71 000 Sarajevo

Augusta Brauna 2, BiH

 

Kontakt osoba: Semir Čohodarević, rukovodilac laboratorije

tel  : ++387(0)33/568-955

        ++387(0)33/568-928

fax : ++387(0)33/568-909

e-mail: info@met.gov.ba