Laboratorija za hemiju

Laboratorija za hemiju

23.1.2019

OPĆI PODACI

Laboratorija za hemiju je organizaciona jedinica Instituta za mjeriteljstvo Bosne i Hercegovine, koja djeluje u oblasti naučnog i zakonskog mjeriteljstva sa tendencijom razvoja u polju industrijskog mjeriteljstva.

Osnovna nadležnost i obaveza Laboratorije za hemiju je da:

a)      kroz razvoj i primjenu primarnih metoda i referentnih materijala osigura realizaciju, održavanje te diseminaciju referentnih vrijednosti u oblasti hemijskih veličina, te osigura pristup sljedivosti do Međunarodnog sistema jedinica (SI);

b)      kroz uspješna učešća u ključnim i drugim međunarodnim poređenjima potvrdi kalibracione i ispitne kompetencije (CMC - Calibration and Measurement Capabilities) u bazi podataka u Međunarodnom komitetu za utege i mjere (BIPM - International Bureau of Weights and Measures);

c)      širi znanja iz oblasti mjeriteljstva u različitim oblastima hemije kroz konferencije, naučne radove, seminare, itd.

U navedenom konstekstu Laboratorija za hemiju djeluje u kao:

a)      ispitna laboratorija za oblast hemijskih ispitivanja koja su od interesa za mjeriteljski sistem u BiH;

b)      Organizator šema za ispitivanje sposobnosti laboratorija (Proficiency Testing Schemes) u oblasti ispitivanja legura od plemenitih metala, sa razvojnom tendencijom na druge oblasti iz hemije.

Laboratorija je svoje kompetencije na međunarodnom nivou dokazala ispunjavanjem zahtjeva za dokazivanje ispitnih i kalibracionih sposobnosti, što je rezultiralo upisom CMC - Calibration and Measurement Capabilities u Međunarodnom komitetu za utege i mjere (BIPM) za oblast sadržaja zlata u žutim zlatnim legurama.

 

USLUGE KOJE PRUŽA LABORATORIJA ZA HEMIJU

a)      Proces ispitivanja

Laboratorija za hemiju pruža usluge ispitivanja sadržaja analita od interesa u raznim oblastima hemijskih ispitivanja. To su: sadržaj plemenitih metala u legurama za nakit, sadržaj konstituenata naftnih goriva i prirodnog gasa, mjerenja fizičko-hemijskih parametara naftnih goriva, sadržaj konstituenata eteričnih ulja, te usluge organizacije međulaboratorijskih ispitivanja čime se dokazuju ispitne kompetencije učesnika. Opseg usluga se može pratiti iz dokumenta: Specifikacija usluga Laboratorije za hemiju.

Ispitne metode koje se koriste u oblasti kontrole kvaliteta su akreditirane prema zahtjevima standarda BAS EN ISO/IEC 17025 od strane Instituta za akreditiranje BiH (BATA). Laboratorija za hemiju sticanjem Certifikata o akreditaciji dokazala svoje kompetencije, te napravila pomak u pravcu podizanja povjerenja kupaca ispitnih usluga laboratorije. 

Proces organizacije PT šema

Laboratorija za hemiju je organizator šema za ispitivanje sposobnosti (PT šema) u oblasti legura od plemenitih metala, sa razvojnom tendencijom dokazivanja kompetencije za druge oblasti, te proizvodnju referentnih metala. Kompetentnost u organizaciji PT šema je dokazana sticanjem Certifikata o aktreditaciji od strane njemačkog akreditacionog tijela (DakkS - Deutsche Akkreditierungsstelle) prema zahtjevima standarda ISO/IEC 17043.

Svrha organiziranja ovakvih šema iz navedene oblasti je pružanje mogućnosti kontrolnim laboratorijama da uspješnim učešćem potvrde svoje ispitne sposobnosti. Informacije o laboratoriji u ulozi organizatora, te ponuđenim uslugama mogu se naći u internacionalnoj bazi podataka registrovanih šema za ispitivanje sposobnosti (EPTIS - European PT Information System). Laboratorija za hemiju šeme za ispitivanje sposobnosti organizira na godišnjem nivou, u skladu sa informacijama koje su dostupne na obrascu PT Program. Sve zainteresovane laboratorije se mogu prijaviti za učešće putem obrasca Ankentni obrazac/Registracija PT učesnika.

 

ISTRAŽIVANJE I RAZVOJ KOJE PROVODI LABORATORIJA

Osoblje laboratorije za hemiju kontinuirano radi na dokazivanju i proširenju svojih kompetencija kroz aktivno učešće na raznim međunarodnim istraživačkim projektima, posvećenim razvoju mjeriteljskog kapaciteta Instituta, a u kojima učestvuju nacionalni mjeriteljski instituti drugih država, te univerzitetske labratorije i druge interesne strane. Neki od projekata u kojima je laboratorija učestvovala i trenutno učestvuje su:

-          ENG54 – Metrology for biogas koji je posvećen karakterizaciji biogasa, a laboratorija za hemiju je uspješno razvila novu ispitnu metodu za određivanje sadržaja silicija u biogasu.

 

-          14RPT03 – Matrix reference material for environmental analysis koji je posvećen pripremi matrix-CRM iz oblasti okoliša (površinska voda i tlo), a laboratorija za hemiju je uspješno razvila i uspostavila vlastite metode za ispitivanje analita neorganskog porijekla.

 

-          16ENG05 – Metrology for biomethame posvećen razvijanju standardiziranih metoda za ispitivanje glavnih parametara biometana prilikom ubrizgavanja u mrežu prirodnog gasa, koji se koristi nadalje kao autogorivo.

 

-          EURAMET-P1370_MC – Determination of gold in jewellery alloy

 

-          EURAMET-P1424_MC – Determination of Elements in River Water

 

-          EURAMET-P1455_MC – Comparison on determination of gold content in white alloy

Naučne aktivnosti koje se provode u laboratoriji za hemiju zajedno sa rezultatima se objavljuju u formi radova u naučnim časopisima, te prezentiraju na internacionalnim i nacionalnim stručnim konferencijama. Prenos stečenog znanja na ostale subjekte mjeriteljske infastrukture Bosne i Hercegovine ostvaruje se kroz zajednički rad na podizanju i dokazivanju kompetencija, te kroz organizirane obuke, seminare, radionice itd.

SARADNJA U OKVIRU MEĐUNARODNIH I NACIONALNIH INSTITUCIJA

Osoblje laboratorije aktivno učestvuje u radu međunarodnog tehničkog komiteta za hemiju u okviru evropske organizacije mjeriteljskih instituta (EURAMET) - Technical Committee for Metrology in Chemistry (TCMC).

Laboratorija za hemiju je predstavnik Bosne i Hercegovine u Međunarodnoj asocijaciji laboratorija koje se bave ispitivanjem predmeta od plemenitih metala – International Association of Assay Offices (IAAO).

U okviru infrstrukture kvaliteta Bosne i Hercegovine osoblje laboratorije sarađuje Institutom za standardizaciju BiH (BAS) kroz učešće u radu njegovih tehničkih komiteta: BAS TC 7 – Okoliš; BAS TC 31 – Gas i gasna tehnika, BAS TC 11 – Nafta i naftni proizvodi, BAS TC 38 – Mjeriteljstvo i mjerenja i BAS TC 49 – Hemijski inžinjering, laboratorije i kozmetika i sa Institutom za akreditiranje BiH (BATA) u ulozi tehničkih ocjenitelja i ocjenitelja sistema upravljanja. 


KONTAKT:

INSTITUT ZA MJERITELJSTVO BiH

Laboratorija za hemiju

71 000 Sarajevo

Augusta Brauna 2, BiH

 

tel : ++387(0)33/568-925

       ++387(0)33/568-926

       ++387(0)33/568-938

       ++387(0)33/568-943

       ++387(0)33/561-459

 

fax : ++387(0)33/568-909

e-mail: info@met.gov.ba

8 FOTO GALERIJA