Laboratorija za plemenite metale

Laboratorija za hemiju

4.2.2014

LABORATORIJA ZA HEMIJU


Osnovni podaci i usluge laboratorije za hemiju

Laboratorija za hemiju djeluje kao organizaciona jedinica IMBIH a njena osnovna nadležnost je realizacija, održavanje i diseminacija referentnih vrijednosti za sadržaj analita od interesa, čime se omogućava sljedivost mjerenja u Bosni i Hercegovini. U tom kontekstu djeluje u kao:

-          Ispitna laboratorija za oblasti ispitivanja od interesa za BiH, koja svoje reference dokazuje upisom CMC u bazi BIPM i akreditacijom po standardu BAS EN ISO/IEC 17025 i

-          PT provider u oblasti legura od plemenitih metala, koji svoje kompetencije dokazuje akreditacijom po standardu BAS EN ISO/IEC 17043, sa razvojnom tendencijom dokazivanja kompetencije za proizvodnju CRM od interesa (ISO Guide 34 Opšti zahtjevi za kompententnost proizvođača referentnih materijala.)

Svoju misiju i viziju razvoja Laboratorija za hemiju je iskazala kao dio dokumentovanih izjava o politici kvaliteta.

Opseg usluga koje laboratorija pruža se mogu pratiti iz dokumentovanog plana kvaliteta. (Specifikacija usluga Laboratorije za hemiju - 2016.) Ispitne metode koje se koriste u oblasti ispitivanja predmeta od plemenitih metala su akreditirane prema zahtjevima standarda BAS EN ISO/IEC 17025 od strane Instituta za akreditiranje BIH. Broj certifikata o akreditaciji je LI-82-01 a akreditacioni opseg se može pratiti iz sadržaja Dodatka akreditacije. 

Laboratorija je na ovaj način dokazala mjeriteljske kompetencije u pravcu podizanja povjerenja kupaca ispitnih usluga laboratorije, te proširila reference kao predstavnik Bosne i Hercegovine u Međunarodnoj asocijaciji IAAO – International Association of Assay Offices u čijim PT shemema redovno uspješno učestvuje.

Visoki zahtjevi kod dokazivanja ispitnih i kalibracionih sposobnosti na međunarodnom nivou ispunjeni su tokom 2015. godine, što je rezultiralo upisom u CMC (Calibration and Measurement Capabilities) bazu BIPM-a za oblast sadržaja zlata u žutim zlatnim legurama CMC LH.  Potvrda kvaliteta ispitnih usluga na ovakvom nivou neophodna je za ostvarenje cilja Laboratorije da se realizuje kao akreditiran PT provider. Naime, vlastita PT shema iz oblasti ispitivanja sadržaja zlata u žutim zlatnim legurama ove godine će doživjeti svoj peti ciklus. Detaljan sadržaj je opisan u PT programu za 2016 godinu., a sve zainteresovane laboratorije se mogu prijaviti za učešće putem obrasca „Ankentni list/Registracija PT učesnika“. Ova shema će biti podvrgnuta akreditacionom auditu prema zahtjevima međunarodnog standarda ISO/IEC 17043 od strane njemačkog akreditacionog tijela DAkkS.

Svrha organiziranja PT sheme iz navedene oblasti u zavisnosti od nivoa učesnika je dvostruka, te osim pružanja mogućnosti kontrolnim laboratorijama da uspješnim učešćem potvrđuju svoje ispitne sposobnosti, također omogućava i laboratoriji da poboljšava svoje ispitne kompetencije u smislu mjernih parametara/analita i vrste matriksa, te smanjenjem mjerne nesigurnosti što je značajno za upis CMC linije za proizvodnju referentnih materijala.

Mjerna oprema nabavljena realizacijom projekta „Jačanje mjeriteljske infastrukture u hemiji u oblasti goriva i okoliša“ (partneri na projektu su između ostalih i CMSR, Slovenija i Češka razvojna agencija u saradnji sa CMI, Češka Republika) omogućila je da laboratorija bude aktivna i u oblasti ispitivanja kvaliteta tečnih goriva gdje su ostvareni značajni koraci kod razvoja ispitnih sposobnosti. Laboratorija je u rutinski rad uvela ispitnu metodu BAS EN ISO 22854 - Tečni naftni proizvodi ­ Određivanje tipova ugljikovodika i oksigenata u automobilskom motornom benzinu i u etanolu (E85) automobilskom gorivu metodom multidimenzione gasne hromatografije. Navedena metoda, uz neke prateće fizičke parametre, biće i predmetom proširenja akreditirane oblasti u skoroj budućnosti. Laboratorija sarađuje sa rafinerijom „Brod“ kroz razmjenu uzorka i bilteralna ispitna poređenja. 



Istraživanje i razvoj koje provodi laboratorija

Laboratorija je konstantno angažovana na proširenju oblasti kompetencije uz nabavku nove mjerne opreme i usavršavanjem angažovanog osoblja. Novonabavljena oprema je također omogućila aktivno učešće u evropskim istraživačkim mjeriteljskim projektima: EMRP ENG54 koji je posvećen karakterizaciji biogasa, a Laboratorija radi na razvoju nove ispitne metode za sadržaj silicija u biogasu; te EMPIR ENVCRM koji je posvećen pripremi matrix-CRM iz oblasti okoliša (površinska voda i tlo) gdje je Laboratorija jedan od predlagača projekta, te učestvuje kao vođa radnog paketa posvećenog karekterizaciji istih, te na razvoju ispitnih metoda za analizu anorganskih konstituenata. Na ovim projektima učestvuju vodeći evropski nacionalni mjeriteljski instituti, te univerzitetske labratorije i druge interesne strane. 

Laboratorija je, kao član međunarodnog tehničkog komiteta za hemiju (TCMC) pri EURAMET asocijaciji objavila EURAMET TC-MC 1370 projekat, u kojem smo se našli u ulozi  predlagača i koordinatora projekta, čime je potvrđen i opravdan upis CMC-a u BIPM bazu. 

 

Kontakt:

INSTITUT ZA MJERITELJSTVO BIH

Laboratorija za hemiju

71 000 Sarajevo

Augusta Brauna 2, BiH

 

Kontakt osoba: Šemsa Suljagić, rukovodilac laboratorije

tel  : ++387(0)33/568-926

         ++387(0)33/568-925

fax : ++387(0)33/568-909

e-mail: info@met.gov.ba